|
23 Kasım 2009
normal site için tıklayınız |
PKK’ya silah bırakması için baskı artırılmalı
Salih, hükümetin ‘Demokratik Açılım’ına destek verdi ancak Kuzey Iraklı Kürtlerin Türkiye’deki sürece müdahil olmasının işleri zorlaştırabileceğini söyledi.
Salih, “Kürtler Türkiye için tehdit değil, katma değer” dedi. Salih, PKK’yı askeri yöntemler ile dağdan indirmenin mümkün olmadığını savunurken, kendilerinin Saddam Hüseyin’e karşı mücadelesini örnek gösterdi, “PKK’ya silahların sorunun çözümü olamayacağı konusunda baskı yapmalıyız” dedi. Salih’in sorularımıza yanıtları şöyle:
* Türkiye’deki ‘Demokratik Açılımı’ nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türk hükümetinin Kürt açılımını herkes için eşsiz bir fırsat olarak görüyorum. Türkiye için, Türkiye’deki Kürtler için ve Iraklı Kürtler için.
* Irak’taki Kürt liderler Türkiye’deki girişimin neresinde?
Bu süreç, Türkiye açısından zaten yeterince zor. Ancak hem Cumhurbaşkanı Gül, hem Başbakan Erdoğan, hatta bazı üst düzey askerler birlikte tarihi adım atıyor. Bizim dahil olmamız süreci daha karmaşık hale getirir. Türkiye’nin iç işlerine karışmamamız gerekiyor. Bırakalım çözüm yolunu Türk demokrasisi bulsun.
Askeri yöntemler PKK’yı bitiremez
* Türkiye’nin iç meselesi olduğunu söylüyorsunuz ancak PKK sizin iktidar alanınızdaki Kuzey Irak dağlarında konuşlanmış durumda. Bu konuda sizce üzerinize düşen bir rol yok mu?
Bu süreçte Türkiye ile aramızdaki ilişkileri bozmak isteyen radikal unsurlara karşı mücadelemizi ikiye katlamamız gerekiyor. Silahların sorunun çözümü olamayacağı konusunda baskı yapmalıyız. Biz Iraklı Kürtler olarak topraklarımızın Türkiye’ye zarar vermek için kullanılmasına karşıyız. Şiddet sorunun çözümü için bir yöntem olamaz.
* PKK’ya ‘Şiddete son ver’ çağrısı yapmak yeterli mi? PKK’lıları dağdan indirmek için formül nedir?
Biz Kuzey Irak’ta PKK varlığı istemiyoruz, topraklarımızın komşularımıza karşı düşmanca saldırılar için kullanılmasını önlemek gibi bir sorumluluğumuz var. Ancak bu konuda konuşurken dürüst olmak gerek. Türkiye sınırındaki zorlu dağlardaki PKK varlığı bugün ortaya çıkmadı, 20 yıldan fazla bir zamandır bu sorun var. Düşünün ki Saddam Hüseyin o kadar kimyasal silahına, askeri gücüne rağmen bizleri (Iraklı Kürtleri) dağlardan indiremedi. Türk ordusu o kadar gücü ile o kadar sınır ötesi operasyona rağmen PKK’yı bitirebildi mi? Askeri yöntemler tek başına yeterli olabilir mi? Kesinlikle hayır. Sadece askeri yöntemin sorunu çözmeyeceğini ve daha kapsamlı bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini söylüyoruz. Bu konudaki işbirliğimizin ve çalışmalarımızın adresi üçlü mekanizmadır.
Aynı kararlılıkla devam edeceğim
* Türkiye’nin şu anda tartıştığı ‘Demokratik Açılım’dan daha önce Ankara, Bölgesel Kürt yönetimiyle ilişkilerde daha esnek tutuma yöneldi. Bunlar paralel süreçler mi?
Sayın Gül’ün Bölgesel Kürt Yönetimi’nin o zamanki Başbakanı Neçirvan Barzani ile mart ayında yaptığı görüşme bir dönüm noktasıydı. Şimdi başbakanlık görevini Barzani’den ben devralıyorum ve aynı kararlılıkla süreci ileri götürmeye çalışacağım. Burada bir takımdan bahsediyoruz, Bağdat’ta Sayın Talabani, bölgesel yönetimde ben, Neçirvan Barzani ve Mesud Barzani.
2’nci sınır kapısını hemen açalım
* Başbakan Erdoğan Erbil’de konsolosluk açılabileceğinin sinyalini verdi. Bu konuyu Türk hükümeti ile görüştünüz mü?
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’yla konuştuk. Konsolosluğun açılması için yasal süreç Bağdat’taki Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülür. Yani iki egemen devlet arasında, Türkiye ve Irak. Şu anda Kuzey Irak’ta iş yapan firmaların çoğu zaten Türk, bu daha da ileri götürülebilir. 2’nci sınır kapısını da hemen açmamız lazım.
Salih’in kızı Erdoğan’a ‘Demokratik Açılım’ı sordu
* KUZEY Irak’taki Bölgesel Kürt Yönetimi’nin yeni Başbakanı Berham Salih’in kızı da siyasetle yakından ilgili. 21 yaşındakı Cale Salih, ABD’nin önde gelen üniversitelerinden Princeton’da ekonomi eğitimi görüyor. Üniversite eğitiminden kalan zamanlarda babasıyla birlikte uluslararası toplantılara ve konferanslara katılan Cale Salih, Kürtleri ilgilendiren bölgesel gelişmeleri de yakından takip ediyor. Türkiye’deki ‘Demokratik Açılım’ı da merakla izleyen Cale Salih, geçen hafta okuduğu üniversitede bir konuşma yapan Başbakan Erdoğan’a, “Türkiye’deki Kürtlerin hakları için ne yapacaksınız?” diye sordu. Cale’nin kim olduğunu bilmeyen Erdoğan gülümseyerek, “Beni sıkıştırıyorsun” dedikten sonra, ‘Demokratik Açılım’la ilgili bilgi verdi. Üniversite yetkilileri, Erdoğan’a, toplantı sonrası soruyu soranın Berham Salih’in kızı olduğunu söyledi. Cale Salih’in erkek kardeşi Swara da, ABD’de Moleküler Biyoloji okuyor. Anneleri Sarbagh, eşine başbakanlık görevinin verilmesinin ardından geçen ay çocuklarının yanından Süleymaniye’ye döndü.
Türkiye’den daha demokrat model yok
* Türkiye ile işbirliğini geliştirmeye önem vermenizin temel sebebi nedir?
Ben bir Kürt olarak, bir Müslüman olarak, bir demokrat olarak etrafıma baktığımda yaşadığımız bölgede Müslüman ülkeler arasında Türkiye’den başka canlı ve işleyen bir demokratik model göremiyorum. Bölge ve bizim için mükemmel bir model.
* İki taraf arasındaki önyargılar nasıl aşılacak?
Birlikte bir kazan-kazan formülünü gerçekleştirebilirsek, radikaller kaybedecektir. Profesör Davutoğlu’na bir teklifte bulundum. Süleymaniye ve Erbil’deki üniversitelerde Türkiye kürsüleri kurulmasını önerdim. İhtiyacımız olan bu türde insani bağlar. Bizler sizin için tehdit olamayız. Biz size tehdit değil katma değer olabiliriz.
* Türkiye’de ‘Iraklı Kürtler bizi bölecek’ diye tarihsel kaygı hâlâ bazı çevreler tarafından dile getiriliyor. Kürtler, Irak’ın federatif yapısı içinde varlığını sürdürmeye devam edecek mi?
2003’de savaşın hemen öncesinde Türkiye’ye yaptığım ziyaretlerden birinde o zaman Dışişleri Bakanı olan Sayın Gül bana ‘Ne yapacaksınız?’ diye sordu. Ben de kendisine, ‘Hepimiz Bağdat’a gideceğiz ve Iraklı olacağız. Siz de bizim Iraklı olmamıza yardım edin, Irak’ın bizim anavatanımız olacağını gösterelim’ dedim. Ve biz bunu yaptık. 2003’de Celal Talabani ve Mesud Barzani çok önemli bir karar aldı. Saddam düştüğünde bağımsızlık ilanına gidebilirlerdi. Bunu yapmadılar, Bağdat’a giderek yeni Irak’ın kurulması için çalıştılar.
10 yılda gerçek Iraklı hissederler
* Irak modeli Kürtlerin yaşadığı diğer ülkeler için en doğru model midir?
Irak modeli Irak’ta geçerli, Tük modeli Türkiye için geçerli. 10 yıl önce Saddam’ın yaptıkları yüzünden Kürtler ‘Irak modeli kahrolsun’ diyorlardı. Şimdi yeni bir dönemi yaşıyoruz. Eğer bu süreç devam ederse 10 yıl içinde Kürtler kendilerini gerçekten Iraklı hissedebilir.
Kürt mirasımla gurur duyuyorum
* Bu mesajlarınızı Iraklı bir Kürt lider olarak artık bağımsızlık hayalini bir kenara bıraktığınız şeklinde okuyabilir miyiz?
Bir Kürt olarak, Kürt mirasımla gurur duyuyorum. Kürtlerin de her millet gibi kendi geleceğini tayin hakkı olduğunu düşünüyorum. Ancak bir de gerçekler var. Şu anda Irak’ı yeniden inşa ediyoruz ve bu yeni ülke bizim de ülkemiz olacak. Bunda başarılı olursak Kürtlerin büyük bölümü Irak’ın bir parçası olarak kalmak isteyecek. Başaramazsak radikal milliyetçiler buna karşı çıkacaktır.